TÜİK yapay zeka istatistikleri 2026: oranlar ve tabanlar
Yayın: · yapayzeka.org.tr
Kısa yanıt
TÜİK yapay zeka istatistikleri, 2026'da araştırma kapsamındaki girişimlerde kullanımın yüzde 14'e yükseldiğini gösteriyor. Yüzde 72,3'lük uzmanlık eksikliği oranı, yapay zeka kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimlere aittir. Bu oran bütün şirketlere genellenemez.
Girişimlerde kullanım hangi grupta arttı?
TÜİK'in 2 Ekim 2026'da yayımladığı Yapay Zeka İstatistikleri 2026 bülteninin girişimlere ilişkin sonuçları, araştırma kapsamındaki 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerin kullanım beyanlarına dayanıyor. Bu grupta herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullandığını belirtenlerin oranı 2025'te yüzde 7,5 iken 2026'da yüzde 14 oldu. Oranın yanında hangi çalışan grubunu kapsadığı da yazıldığında, sayıyı okuyan kişi araştırmanın sınırını görür.
Ulusal yaygınlık oranı şirket içindeki kullanım yoğunluğunu ölçmek için tasarlanmadığından, bir uygulamanın kullanıldığını bilmek bütün işlerin yapay zekayla yürütüldüğü veya verimin arttığı sonucuna varmak için yeterli değildir. Kendi şirketinizde faydayı ayrıca ölçün ve seçtiğiniz işten hangi kanıtı toplayacağınızı baştan belirleyin.
Karşılaştırmada gözlem birimi girişimdir. Çalışan sayısı, araç hesabı sayısı ve girişim sayısı farklı paydalardır. Şirket içindeki kullanım anketini ulusal istatistiğin karşısına koyacaksanız önce ölçtüğünüz şeyin adını yazın, çünkü çalışanların deneme oranıyla girişimlerin kullanım oranı farklı sorulara cevap verir.
Ölçek farkı toplam oranın arkasında kalıyor
2026'da kullanım oranı, 10 ile 49 çalışanı olan girişimlerde yüzde 12,8; 50 ile 249 çalışanı olanlarda yüzde 17; 250 ve üzeri çalışanı olanlarda yüzde 37,1 olarak bildiriliyor. Payda her grupta ayrıdır. TRT Haber'in 3 Ekim 2026 tarihli Anadolu Ajansı kaynaklı haberi de TÜİK'in bu ölçek kırılımını aktarıyor.
Her büyüklük grubunda eşit sayıda girişim bulunması gerekmediği için toplam yüzde 14, bu grup oranlarının basit aritmetik ortalaması olarak okunamaz. Genel oranı yorumlarken tabanın nasıl kurulduğuna bakın. Ölçek kırılımı, kendi şirketinize yakın grubu gösterir. Şirketin bütçesi veya yetkinlik ihtiyacı hakkında karar vermek içinse tablodaki kullanım oranlarının yanında başka bilgiler de gerekir.
Diyelim ki daha küçük bir işletmede ilk denemenin kapsamını tartışıyorsunuz. İlk deneme için kendi işinizin verisini ve kontrol düzenini inceleyin. Büyük girişimlerin kullanım oranı şirketinize hangi uygulamanın uygun olduğunu söylemez, ama ölçek tablosu yönetim görüşmesi için bir karşılaştırma çerçevesi sunar. Uygulama kararının dayanağı şirket içindeki kayıtlarda aranmalıdır. Önceki yılın ölçek kırılımı 2025 bulgularının okunuşu rehberinde yer alır.
Yüzde 72,3 bütün şirketlerin engeli olarak okunamaz
Yapay zeka kullanmayan girişimler arasında kullanmayı düşündüğünü belirtenlerin oranı yüzde 8,3 olarak açıklanıyor. Engel sorusu bu niyeti bildiren, henüz kullanmayan girişimlere yöneltildiği için sonraki oranların paydası daralıyor. Yanıtları bütün girişimlerin veya kullanmayanların tamamının beyanı saymak, kapsam dışındaki gruplar hakkında da sonuç ileri sürmek olur.
Bu grupta uzmanlık eksikliği yüzde 72,3 ile bildirilen nedenler arasında yer alıyor. Hukuki sonuçların net olmaması yüzde 66,4, veri koruma ve gizlilik ihlaline ilişkin endişeler ise yüzde 65,4. Dolayısıyla yüzde 72,3'ü "bütün şirketlerin uzmanlık eksiği var" biçiminde aktarmak hatalıdır. Ayrıca birden fazla neden işaretlenebildiği için bu oranlar ayrı ve birbirini dışlayan girişim gruplarını anlatmaz.
Grafik başlığında "kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimler arasında" açıklaması yer alsın ki slayt başka sunuma taşındığında da kapsam bilgisi korunsun. Bir şirket birden fazla engel bildirmiş olabilir. Eğitim planlarken şirketinizde bekleyen koşulları ayrıca görüşün, çünkü uzmanlık ihtiyacının yanında başka bir onay veya inceleme de bekleniyor olabilir.
Bireylerdeki üretken yapay zeka oranı farklı bir ölçüm
Bireylerde üretken yapay zeka kullanım oranı, kapsanan 16 ile 74 yaş grubunda 2025'te yüzde 19,2 iken 2026'da yüzde 37,6 oldu, oysa girişimlerde herhangi bir yapay zeka teknolojisinin kullanımı soruluyor. Bu oranları sunumda yan yana koyacaksanız başlıkta hem gözlem biriminin hem teknoloji tanımının farklı olduğunu yazın. Bu açıklama, bireylerle girişimlerde aynı teknoloji kullanımının ölçüldüğü varsayımını önler.
Bireyin özel amaçla kullandığı bir araç, şirketin onaylı uygulaması olmayabilir. Bu nedenle bireylerdeki yaygınlıktan hareketle çalışanların kurumsal veriyle çalışma becerisinin yeterli olduğu sonucu çıkarılamaz. Kullanım beyanı, çıktıyı kontrol etme veya paylaşılacak veriyi seçme becerisini ölçen bir uygulama sınavıyla aynı bilgiyi vermez.
Ekip eğitimi planlarken insanların aracı tanıyıp tanımadığını sorduktan sonra işte yapacakları görevi ve kontrol koşullarını görüşün. Yeni başlayanla aracı kişisel işlerinde deneyen çalışanın destek ihtiyacı farklı olabilir. Kurumun kullanım sınırları her iki çalışan için de eğitimin bir parçasıdır. Eğitim ihtiyacı da bu görüşmede çalışanın görevi ve kontrol koşulları hakkında verdiği bilgilerle belirlenir. Ulusal birey oranı şirketin beceri düzeyini ölçmez.
Karşılaştırmadan şirket içi incelemeye geçin
2025 ile 2026 sonuçları kullanımın yaygınlaştığına işaret ediyor. Karşılaştırma kaydında genel oranla ölçek kırılımını ayırıp her başlığın paydasını yazın ki yıllar arasında aynı tür ölçümü izleyebilin. Şirketinizin uygulama kararı ve hazırlık durumu içinse kendi çalışma koşullarınızı ayrıca incelemeniz gerekir.
Şirkette kullanılan araçların hangi işe girdiğini ve hangi veriyi aldığını belirleyin. Yapay zeka kullanım envanterindeki sorularla bu bilgileri topladığınızda, uzmanlık ihtiyacıyla erişim veya onay bekleyen işleri ayrı incelemek için dayanak oluşur. Bütün ekibe aynı eğitimi planlamadan önce görevlerdeki eksiklere bakmak gerekir, çünkü ulusal engel sıralaması şirketinizdeki eğitim ihtiyacının dağılımını vermez.
Sunumu kapatmadan önce kullandığınız her oranın yanına payda açıklamasını koyun. Şirketinizle ilgili karar maddesine incelenecek kullanımın adını ve sorumlu kişiyi ekleyin. Veri akışı veya beceri ihtiyacı belirsiz kaldıysa bu kullanım, sonraki görüşmede örnek bir iş üzerinden incelenmelidir.
Veri notunu güncelleyen kişi önceki sunumda kullanılan bülteni de saklar. Kaynağın yayım tarihiyle verinin anlattığı dönemin kayıtta ayrı ayrı görünmesi gerekir. Oran değiştiğinde bu kayda dönülür. Yeni dönem verisiyle geçmiş tablonun düzeltilmiş sürümünü ayırmak için hangi bültenin kullanıldığını ve dönemin değişip değişmediğini karşılaştırmak gerekir.